نقد قسمت اول سریال جیران

نخستین قسمت از سریال جیران جدیدترین ساخته حسن فتحی سرانجام پس از مدت ها از شبکه نمایش خانگی پخش شد. یکی از مورد انتظارترین عناوین سینما و تلویزیون ایران در سال جاری که با توجه به حواشی پیش آمده احتمال تاخیر پخش آن تا سال ۱۴۰۱ به گوش می رسید. ولی در نهایت مشکلات قضایی پیرامون این سریال برطرف شد و جدیدترین اثر حسن فتحی راهی شبکه نمایش خانگی شد. با فارس کیدذ و بررسی قسمت اول سریال جیران همراه باشید.

ظاهرا تاریخ به یکی از جذاب ترین موضوعات برای روایت داستانی در سینما و تلویزیون ایران تبدیل شده است. شاید یکی از دلایل مهم توجه بیش از اندازه فیلم ها و سریال های ایرانی به زوایای پنهانِ گذشته ریشه در مشکلات جامعه امروزی ایران دارد؛ بی شک وضعیت جامعه، فرهنگ و هنر امروز ایران چنگی به دل نمی زند و از همین رو سفر به گذشته و تاریخ به کارگردانان و نویسندگان ایرانی این فرصت را می دهد تا سوژه های جدیدی را زنده کنند. از طرفی، محدودیت هایی نیز برای روایت داستان های امروزی وجود دارد که برای بعضی از سینماگران آزاردهنده است.

سریال های با پیش زمینه در چند سال گذشته بیشتر از قبل توجه مخاطبین را به خود جلب کرده اند. گرچه آغازگر این مسیر خود حسن فتحی با سریال شهرزاد بود که اکنون با سریال جیران بار دیگر به مسیر موفقیت بازگشته است ولی سریال های دیگر نیز در طول این سال ها دیده شده اند که مضمونی تاریخی دارند. علاوه بر سریال جیران، سریال هایی همچون می‌خواهم زنده بمانم، سریال نیسان آبی و سریال قبله عالم [که پخش آن به دلایلی متوقف شد] از جمله آثاری هستند که در چندسال اخیر با تمرکز روی ژانر تاریخی ساخته شده اند.

اما واقعیت این است برخی از آثار شبکه نمایش خانگی که با محوریت بستر تاریخی در این شبکه تولید شده اند هم خیلی مورد توجه واقع نشده اند. حتی با وجود هزینه های سنگین، این سریال ها در شبکه نمایش خانگی آنطور که باید موفق ظاهر نشدند. بخش مهمی از این شکست به داستان پردازی ضعیف مربوط می شود. وقتی سریال خاتون به عنوان قدرتمندترین سریال تاریخی چندسال اخیر در شبکه نمایش خانگی به بن بست می خورد، قطعا نمی توان انتظار زیادی از دیگر رقبا داشت. با این حال سریال جیران با دستی پر از راه رسیده و احتمال می رود ورق این رقابت را به سمت خود برگرداند.

شخصیت‌ های ملموس

سریال جیران تازه ترین اثر حسن فتحی در اولین قسمت خیره کننده ظاهر می شود. در واقع سریال جیران در قسمت اول موفق به جذب حداکثری همه دستاوردهای لازم شده و در همان قسمت اول خودش را به مخاطب ثابت می کند. شخصیت های سریال جیران به خوبی از توانایی های خود آگاه هستند و از همین جهت به بهترین شکل ممکن به بیننده معرفی می شوند.

از سوی دیگر فرصتی که سریال به هر یک از شخصیت های اصلی و فرعی می دهد کافی و تحسین برانگیز است. به همین جهت مخاطب در پایان قسمت اول سریال جیران شناخت درستی از تمام شخصیت ها به دست می آورد و تاثیرگذاری احتمالی آن ها را روی داستان پیش بینی می کند؛ این دقیقا همان دستاوردی است که سریال خاتون موفق به کسب آن نشد. شخصیت ها در سریال جیران به شکل جذابی مملوس، دوست داشتنی و تاثیر گذار هستند. به عبارت دیگر، اثر جدید حسن فتحی یک شخصیت پردازی بی نظیر و جذاب دارد که یادآور موفقیت سریال شهرزاد است.

ولی جذابیت تحسین‌ برانگیز قسمت اول سریال جیران می تواند مثل یک شمشیر دولبه عمل کند. اگر سریال در اپیزودهای بعدی نتواند این مسیر موفق را به خوبی ادامه دهد احتمالا تراژدی تلخ سریال خاتون تکرار می‌شود؛ پایان خسته‌ کننده یک آغاز جذاب. ولی بنظر نمی رسد که سریال جیران به عنوان اثری از حسن فتحی این چنین خسته کننده شود.

اشتباهات تاریخی

سریال شهرزاد را می توان به عنوان موفق ترین تجربه کارگردانی و نویسندگی حسن فتحی تا به امروز دانست؛ کسی که با سریال پهلوانان نمی میرند در سال ۱۳۷۶ توانایی خود را در ساخت آثار در ژانر تاریخی ثابت کرد و در سال ۱۳۷۸ نیز با سریال روشن تر از خاموش به سراغ ژانر بیوگرافی رفت. او با سریال شب دهم به یک کارگردان کارکشته در مدیوم تلویزیون ایران تبدیل شد و با سریال مدار صفر درجه یک اثر ماندگار را برای سینمای ملی ایران خلق کرد. حسن فتحی در سال های پایانی دهه ۱۳۸۰ همکاری جدی با صدا و سیما نداشت و در سال ۱۳۹۳ با سریال جذاب شهرزاد به نمایش خانگی آمد؛ سریالی که در قالب سه فصل ساخته شد و توانست توجه مخاطبین بسیاری را جذب کند.

حسن فتحی بسیاری از اصول کارگردانی و نویسندگی خود را به بهترین شکل در سریال جیران پیاده کرده است؛ این سریال در بستر تاریخ روایت می شود، داستان آن با محوریت زنان است و مضمونی عاشقانه دارد و در نهایت به یک مثلث عشقی تبدیل می شود. اما فتحی در تجربه جدیدش در شبکه نمایش خانگی ریسک بزرگی کرده است که شاید برای او گران تمام شود. تغییراتی که فتحی در داستان سریال عاشقانه اش ایجاد کرده است، آن را از ژانر تاریخی خارج می کند.

سریال جیران روایت داستان واقعی عشق و عاشقی بین ناصرالدین شاه قاجار و خدیجه خانم تجریشی است. زنی که بعد از ازدواج با ناصرالدین شاه به فروغ السلطنه شهرت گرفت و مهم ترین معشوقه ناصرالدین شاه لقب گرفت. با این حال سریال جیران مشکلاتی در روایت تاریخی خود دارد که گذر از آن ها چندان آسان به نظر نمی رسد.

بخش مهمی از ایرادها به شکل گیری رابطه میان جیران و ناصرالدین شاه مربوط می شود. در حالی که این رابطه عاشقانه در دوران امیرکبیر رخ می دهد، حسن فتحی آن را به دوران دومین صدراعظم ناصرالدین شاه یعنی آقاخان نوری منتقل کرده است. از سوی دیگر ناصرالدین شاه تقریبا ۲۰ ساله بود که عاشق خدیجه خانم تجریشی شد ولی گریم ناصرالدین شاه با بازی بهرام رادان در سریال جیران نشانی از سن و سال کم او ندارد.

اشتباهات سریال جیران اما تنها به تحریف زندگی نامه شخصیت های آن محدود نمی شود. عمارت مسعودیه که در صحنه های ابتدایی سریال جیران میزبان مراسم اعدام است در سال ۱۲۹۵ قمری ساخته شده است؛ به عبارت دیگر این عمارت حدود ۲۴ سال بعد از مرگ شخص جیران به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده است و در دوره عشق و عاشقی شاه قاجار وجود نداشته است.

شمس العماره یکی دیگر از اماکن تاریخی که در قسمت اول سریال جیران شاهد آن هستیم هم در سال ۱۲۸۴ یا به عبارت دیگر ۱۸ سال بعد از مرگ جیران ساخته شده و هیچ ارتباطی به دوران زندگی جیران و ناصرالدین شاه ندارد.

در نتیجه سریال جیران با وجود همه جذابیت هایی که برای مخاطب ایجاد می کند چندان در چارچوب تاریخ قرار نمی گیرد. بسیار ارزشمند بود اگر حسن فتحی همانطور که هر قسمت از سریال جدیدش را به یکی از بزرگان درگذشته سینمای ایران تقدیم می کند به این حقیقت که سریال جیران روایت دقیقی از تاریخ دوران قاجار نیست و تنها از بستر تاریخی آن دوران الهام گرفته تا داستانی عاشقانه را روایت کند اشاره می کرد.


منبع : فارس کیدذ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.